De watersnood van 1953 was een grote ramp. Toch was het ambitieuze Deltaprogramma dat daarna werd uitgerold nog beperkt vergeleken met een nieuw Deltaprogramma. In de strijd tegen zeespiegelstijging en andere aan water gerelateerde gevolgen van klimaatverandering spaart het Rijk kosten nog moeite. Deltacommissaris Peter Glas is de spin in het landelijke web als het gaat over het Deltaprogramma.

Verbinding Rijk en regio
Over zijn taak zegt Glas: “Ik ben een onafhankelijk functionaris die de verbinding moet leggen tussen wat het Rijk doet en wat er in de regio gebeurt, en tussen water en andere transities. Elke derde dinsdag van september adviseer ik aan Rijk en regio wat ons te doen staat. Elk jaar maken we een nieuw Deltaprogramma, over waterveiligheid, waterbeschikbaarheid en ruimtelijke adaptatie. Adviezen gaan ook over bestedingen vanuit het Deltafonds.”

Budget wateroverlast
Per 1 januari is er een nieuwe impulsregeling: ruimtelijk adaptatie. “Dat gaat over wateroverlast. Dit budget kan benut worden voor bijvoorbeeld het reserveren van ruimte voor water in een park. Het bedrag dat voor de impulsregeling ruimtelijke adaptatie beschikbaar komt kan ik nog niet onthullen, maar het zal maximaal 250 miljoen euro zijn. Daarbij komt nog geld uit de regio.”

Polderen
Glas benadrukt: “Initiatieven moeten ook uit de regio komen. Bij het Deltaprogramma gaat het over een oer-Nederlands fenomeen van polderen, heel veel overleg voeren. Het is van groot belang dat men samen rond de tafel zit om tot uitvoering van plannen te komen. Wij bieden vanuit het Deltafonds stimuleringsmiddelen. Ik probeer zo nuchter mogelijk te constateren hoe de vlag erbij staat. Als het in een regio systematisch een aantal jaren niet op orde is, dan is overleggen de traditie om elkaar bij de les te houden.”

Impulsen uit regio
Over de regio Alblasserwaard en Vijfheerenlanden zegt Glas: “Waterveiligheid speelt hier bij uitstek. Je hebt er honderden kilometers dijken.” Gevraagd naar zijn adviezen voor deze regio zegt hij: “Het is niet mijn rol om te adviseren hoe deze regio de problemen moet aanpakken. We halen de ideeën en impulsen op uit de regio zelf.”

Stresstest
“Alle gemeenten in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden hebben een stresstest gedaan. Dit jaar spreek ik op basis van die tests wethouders aan en ik zeg ze: ‘Ga in gesprek met bewoners en winkeliers in de wijken en met de ondernemers op bedrijventerreinen. Hoe vertalen we die stresstest, wat kan er gedaan worden tegen wateroverlast, droogte en andere gevolgen van hitte? Wat vinden we acceptabel en wat niet, wat krijgt prioriteit? Dat noemen we een risicodialoog. Daar zitten ook kansen in om het leefbaarder te maken.”

Belletje doen
“Ik heb geen actuele stand van zaken per gemeente, door corona is contact onderhouden lastiger. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten heeft hiervoor een ambassadeur aangewezen; zij maakt een rondje langs gemeenten waarvan we het idee hebben dat die misschien een tandje bij moeten zetten. Binnenkort krijg ik daarover een rapport. De inhoud kan aanleiding zijn een belletje te doen.”

Polderpeil
De Alblasserwaard en Vijfheerenlanden zijn een veenweidegebied, met het probleem van een inklinkende bodem als gevolg van oxidatie van het veen. Glas: “Er is een groeiend inzicht dat gewoon doorgaan met het naar beneden schroeven van het polderpeil niet kan, dat daar een keer een rem op komt begrijpt iedereen inmiddels. Het kabinet heeft aangekondigd te komen met een visie daarvoor.”

Locatiekeuze
De dalende bodem bezorgt niet alleen agrariërs maar ook alle partijen die te maken hebben met woningbouw hoofdbrekens. Glas gaat niet over ruimtelijke ordening. “Tegelijkertijd is het verbonden met waar ik wel over adviseer. Mijn pleidooi is: neem bij locatiekeuze, ontwerp en inrichting steeds die klimaatbestendigheid en waterrobuustheid mee, ter voorkoming van schade in de toekomst. Ik stimuleer het debat erover, waarschuw en kijk naar consequenties in verband met klimaatverandering.” Met een glimlach: “Ik kom met plezier een keer langs in jullie regio.”

Lees het volledige bericht op https://www.hetkontakt.nl/regio/alblasserwaard/231715/deltacommissaris-peter-glas-houdt-regio-s-bij-de-les-nu-klimaat-v

En op de pagina van onze partner: https://blauwzaam.nl/projecten/blauwgroen/blauwgroen-fundament/klimaatadaptatie-in-de-polder-artikelserie/

Tekst van Anne Marie Hoekstra, Foto van Peter Paul Klapwijk.